ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ವಿದ್ಯುದೀಕರಣದ ಭವ್ಯ ಸಾಧನೆ-2025

ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ವಿದ್ಯುದೀಕರಣದ ಭವ್ಯ ಸಾಧನೆ – ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯತ್ತ 2ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಭಾರತ

ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ವಿದ್ಯುದೀಕರಣವು ಭಾರತದ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ರೈಲು ಸಾರಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಉಪಯುಕ್ತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಮಹತ್ತರ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ರೈಲ್ವೆ ವಿದ್ಯುದೀಕರಣವೆಂದರೆ ಡೀಸೆಲ್ ಅಥವಾ ಆವಿರೈಲುಗಳ ಬದಲು ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ ರೈಲುಗಳನ್ನು ಚಲಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಇಂಧನ ಉಳಿತಾಯ, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ವೇಗವಾದ ಪ್ರಯಾಣ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚ ಇತ್ಯಾದಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ ವಿದ್ಯುದೀಕರಣದ ಆರಂಭವು 1925ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈ ವಿ.ಟಿ. (ಈಗಿನ ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ಟರ್ಮಿನಸ್) ಮತ್ತು ಕುರ್ಳಾ ನಡುವಿನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ರೈಲು ಸೇವೆ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಪ್ರಯೋಗ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ನಂತರ ಕ್ರಮೇಣ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವಿದ್ಯುದೀಕರಣ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನಂತರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ರೈಲ್ವೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಿದ್ದು, ಅದರ ಭಾಗವಾಗಿ ರೈಲ್ವೆ ವಿದ್ಯುದೀಕರಣವನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ವಿದ್ಯುದೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ರೈಲುಗಳ ವೇಗ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾರವನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಸರಕು ಸಾಗಣೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ದೇಶದ ವ್ಯಾಪಾರ ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ನೆರವು ದೊರಕುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ರೈಲುಗಳು ಡೀಸೆಲ್ ರೈಲುಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಸಾಲಿಯಾಗಿದ್ದು, ಕಡಿಮೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೂರವನ್ನು ಕವರ್ ಮಾಡಬಲ್ಲವು. ಜೊತೆಗೆ ಇವು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿಯಾಗಿವೆ. ಡೀಸೆಲ್ ರೈಲುಗಳು ಹೊರಹಾಕುವ ಹೊಗೆ ಮತ್ತು ಹಾನಿಕಾರಕ ಅನಿಲಗಳು ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ವಿದ್ಯುತ್ ರೈಲುಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಹೊಗೆ ಹೊರಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಸಂಪೂರ್ಣ ರೈಲ್ವೆ ಜಾಲವನ್ನು ವಿದ್ಯುದೀಕರಣ ಮಾಡುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವು ಡೀಸೆಲ್ ಇಂಧನದ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ಶುದ್ಧ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ಪರಿಸರವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು. ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ರೈಲು ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿದಿನ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಹಾಗೂ ಸಾವಿರಾರು ಟನ್ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುದೀಕರಣವು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ರೈಲುಗಳು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚವಾಗಿದ್ದು, ಇವುಗಳ ಇಂಜಿನ್‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಳಕೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿವೆ.

ವಿದ್ಯುದೀಕೃತ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ರೈಲುಗಳ ವೇಗ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸುಲಭವಾಗಿದ್ದು, ರೈಲು ಸಂಚಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯುದೀಕರಣದಿಂದ ಶಬ್ದ ಮಾಲಿನ್ಯವೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಜನಸಂಚಾರ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರೈಲು ಸಂಚಾರವು ಹೆಚ್ಚು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ವಿದ್ಯುದೀಕರಣದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಯೋಜನವೆಂದರೆ ದೇಶದ ಇಂಧನ ಆಮದು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು. ಭಾರತವು ಡೀಸೆಲ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಇಂಧನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ದೇಶದೊಳಗೇ ವಿವಿಧ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜಲವಿದ್ಯುತ್, ಸೌರಶಕ್ತಿ, ಗಾಳಿ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ತಾಪ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ. ಇದರಿಂದ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಸಹಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ವಿದ್ಯುದೀಕರಣ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದು, ಸಾವಿರಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ವಿದ್ಯುದೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರವು 100 ಶೇಕಡಾ ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ವಿದ್ಯುದೀಕರಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಗುರಿ ಸಾಧನೆಯಾದರೆ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಆಧಾರಿತ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ, ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಲಾಭದಾಯಕ ಹಾಗೂ ಭವಿಷ್ಯದ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಲಿದೆ.

ವಿದ್ಯುದೀಕರಣವು ರೈಲ್ವೆಯ ಆಧುನೀಕರಣದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ರೈಲು ಸೇವೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸುಧಾರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವಿದ್ಯುತ್ ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಿತ ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಸ್ವಯಂ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗದ ಸಂಚಾರ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಸುಗಮ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಪ್ರಯಾಣ ಅನುಭವ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಸಮಯವೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ನೋಡಿದರೆ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ವಿದ್ಯುದೀಕರಣವು ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಇಂಧನ ಉಳಿತಾಯ, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ವೇಗವಾದ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುದೀಕರಣ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೂ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ರೈಲ್ವೆ ವಿದ್ಯುದೀಕರಣವು ಭಾರತದ ಭವಿಷ್ಯದ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವಾಗಲಿದೆ.

ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್ ಮಾರ್ಗಗಳ ವಿದ್ಯುದೀಕರಣ – ದಾಖಲೆ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಗತಿ

ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ ಒಟ್ಟು ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್ ಜಾಲವು ಸುಮಾರು 70,000 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ 69,427 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಭಾಗ ಈಗಾಗಲೇ ವಿದ್ಯುದೀಕರಣಗೊಂಡಿದೆ. ಅಂದರೆ ಶೇಕಡಾ 99ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರ್ಗಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ ಆಧಾರಿತ ರೈಲುಗಳಿಗೆ ಸಜ್ಜಾಗಿವೆ.2014ರ ನಂತರ ವಿದ್ಯುದೀಕರಣ ಕಾರ್ಯ ವೇಗ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು, ಕೇವಲ ಒಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸಾಧನೆ ಭಾರತವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ತಂದಿದೆಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ತನ್ನ ಜಾಲವನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ವಿದ್ಯುದೀಕರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ತಂದು, ಡೀಸೆಲ್ ಎಂಜಿನ್ ಅವಲಂಬನೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. 2014ರ ನಂತರ ವಿದ್ಯುದೀಕರಣದ ವೇಗ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ವಿದ್ಯುದೀಕರಣದ ಕುರಿತು  ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು:

1. ರೈಲ್ವೆ ವಿದ್ಯುದೀಕರಣ (Railway Electrification) ⚡

2. ವಿದ್ಯುತ್ ಲೋಕೋಮೋಟಿವ್ 🚆

3. ಓವರ್‌ಹೆಡ್ ಇಕ್ವಿಪ್ಮೆಂಟ್ (OHE)

4. ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್ ಮಾರ್ಗಗಳು

5. ಇಂಧನ ಉಳಿತಾಯ

6. ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಸಾರಿಗೆ 🌱

7. ಕಾರ್ಬನ್ ಉತ್ಸರ್ಗ ಕಡಿತ

8. ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗದ ರೈಲು ಸಂಚಾರ

9. ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚಳ

10. ಕಡಿಮೆ ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚ

11. ಆಧುನೀಕರಣ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ

12. ರೈಲ್ವೆ ಜಾಲ ವಿಸ್ತರಣೆ

13. ಡೀಸೆಲ್ ಅವಲಂಬನೆ ಕಡಿತ

14. ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಂಚಾರ

15. ಸತತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (Sustainable Development)

16. ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿ ಬಳಕೆ

17. ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ

18. ರೈಲುಗಳ ವೇಗ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ

19. ಹಸಿರು ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

20. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾರಿಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ

ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು

ಡೀಸೆಲ್ ರೈಲುಗಳಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಹೊಗೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬನ್ ಉತ್ಸರ್ಗ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆ, ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲಿತ ರೈಲುಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದೆ.ಡೀಸೆಲ್‌ನಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್‌ಗೆ ಬದಲಾಗಿರುವುದು ಹಲವು ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ನೀತಿ ಆಯೋಗದ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ರೈಲಿನ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಟನ್ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಒಂದು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಸಾಗಿಸುವುದರಿಂದ ಕೇವಲ 11.5 ಗ್ರಾಂ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೆಡ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕವಾದರೆ ಇದರ ಪ್ರಮಾಣ 101 ಗ್ರಾಂ. ಅಂದರೆ, ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೆಡ್ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ. 69 ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ!

ಪ್ರಯೋಜನಗಳು:

• ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಉತ್ಸರ್ಗ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ

• ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ ತಗ್ಗಿದೆ

• ಇಂಧನ ವೆಚ್ಚ ಉಳಿತಾಯವಾಗಿದೆ

• ಹಸಿರು ಪರಿಸರ ಕಾಪಾಡಲು ಸಹಕಾರವಾಗಿದೆ

ವಿದ್ಯುದೀಕರಣದಿಂದ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಟನ್ CO₂ ಉತ್ಸರ್ಗ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ವಿರೋಧವಾಗಿ ಕೈಗೊಂಡ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಆಧುನಿಕ ವೇಗದ ರೈಲುಗಳ ಪರಿಚಯ

ವಿದ್ಯುದೀಕರಣದೊಂದಿಗೆ ರೈಲ್ವೆ ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ವೇಗ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ ಹೊಸ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ರೈಲುಗಳು, ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಮಾದರಿಯ ಟ್ರೇನ್‌ಗಳು, ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ವೇಗದ ಮತ್ತು ಆರಾಮದಾಯಕ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿವೆ.

• ಹೆಚ್ಚು ವೇಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಬಹುದು

• ಕಡಿಮೆ ಶಬ್ದ ಮಾಡುತ್ತವೆ

• ಕಡಿಮೆ ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚ ಹೊಂದಿವೆ

• ಉತ್ತಮ ಸುರಕ್ಷತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿವೆ

ಇವು ದೇಶದ ಒಳನಾಡು ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿ, ಪ್ರಯಾಣ ಸಮಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ.

ಡೀಸೆಲ್ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಉಳಿತಾಯ

ಹಿಂದೆ ರೈಲ್ವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಡೀಸೆಲ್ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಖರ್ಚು ಆಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂಧನದ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ರೈಲ್ವೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆ ಆಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ವಿದ್ಯುದೀಕರಣದಿಂದ ಡೀಸೆಲ್ ಅವಲಂಬನೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಉಳಿತಾಯವಾಗುತ್ತಿದೆ.1925ರಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ ಪ್ರಯಾಣ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತ ವೇಗ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಎಲೆಕ್ನಿಕ್ ರೈಲು ಬಾಂಬೆ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಟರ್ಮಿನಸ್ ಮತ್ತು ಕುರ್ಲಾ ಹಾರ್ಬರ್ ನಡುವೆ ಓಡಿತ್ತು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಕೇವಲ 388 ಕಿಮೀ ರೈಲ್ವೇ ಮಾರ್ಗವಿತ್ತು. ದಶಕಗಳವರೆಗೆ ಈ ಪ್ರಗತಿ ವೇಗ ಕಾಣಲೇ ಇಲ್ಲ. 2014ರ ವೇಳೆಗೆ ಕೇವಲ 21,801 ಕಿಮೀ ಮಾರ್ಗ ಮಾತ್ರ ವಿದ್ಯುದೀಕರಣಗೊಂಡಿತ್ತು.ಈ ಉಳಿತಾಯವನ್ನು ಹೊಸ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ, ಹೊಸ ರೈಲುಗಳ ಖರೀದಿಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣಿಕ ಸೇವೆಗಳ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ

ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲಿತ ರೈಲುಗಳು ಡೀಸೆಲ್ ರೈಲುಗಳಿಗಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಲೋಡ್ ಎಳೆಯಲು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಸರಕು ಸಾಗಾಣಿಕೆ ವೇಗ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಸರಕು ರೈಲುಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಹೆಚ್ಚುವುದರಿಂದ:

• ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಸರಕು ತಲುಪುತ್ತದೆ

• ವ್ಯಾಪಾರ ಸುಗಮವಾಗುತ್ತದೆ

• ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಹಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ

ಹೀಗಾಗಿ ರೈಲ್ವೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನೇರವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.

ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ

ವಿದ್ಯುದೀಕರಣದ ಜೊತೆಗೆ ರೈಲ್ವೆ ಹಳಿಗಳು, ಸಿಗ್ನಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಹಾಗೂ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳಲ್ಲೂ ಸುಧಾರಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಅಪಘಾತಗಳನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಿ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿವೆ.

ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು, ಸ್ವಚ್ಛತೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಟಿಕೆಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಉತ್ತಮ ನಿರ್ವಹಣೆಯಿಂದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಅನುಭವ ದೊರೆಯುತ್ತಿದೆ.

ಸುಕನ್ಯಾ ಸಮೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆ – SSY

ವಿಶ್ವ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸ್ಥಾನ

ವಿದ್ಯುದೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೇರಿರುವುದು ದೇಶದ ಗೌರವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದು, ಭಾರತ ಅದರ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ವೇಗದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.ಇಂತಹ ಸಾಧನೆಗಳು ಭಾರತವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಲಿಷ್ಠ ಸಾರಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ.

ಹಸಿರು ಇಂಧನ ಕ್ರಾಂತಿ

ವಿದ್ಯುದೀಕರಣದ ಹೊರತಾಗಿ, ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ 2014ರಲ್ಲಿ 3.68 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಗಳಿಂದ ನವೆಂಬರ್ 2025ರ ವೇಳೆಗೆ 898 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಗಳಿಗೆ, ಅಂದರ 244 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಈ ಸೌರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಸರಿಸುಮಾರು 70 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ ರೈಲುಗಳಿಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಉಳಿದ ಶೇ.30 ನಿಲ್ದಾಣದ ದೀಪಗಳು, ಸೇವಾ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮೊದಲಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸೌರ ಸ್ಥಾವರಗಳು ಈಗ ದೇಶದ 2,626 ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿವೆ.

ಭವಿಷ್ಯದ ಗುರಿಗಳು

ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ 100% ವಿದ್ಯುದೀಕರಣ ಸಾಧಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ:

• ಇನ್ನಷ್ಟು ವೇಗದ ರೈಲುಗಳು

• ಹಸಿರು ಇಂಧನ ಬಳಕೆ

• ಸೌರಶಕ್ತಿ ಆಧಾರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು

• ಉತ್ತಮ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ಸೇವೆಗಳು

ಇವುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ಯೋಜನೆ ಇದೆ. ಇದರಿಂದ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳಲಿದೆ.