ಭಾರತ–ಇಸ್ರೇಲ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ದಿಕ್ಕು: ಶೀಘ್ರ ಒಪ್ಪಂದ ಸಾಧ್ಯತೆ

ಭಾರತ–ಇಸ್ರೇಲ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ದಿಕ್ಕು: ಶೀಘ್ರ ಒಪ್ಪಂದ ಸಾಧ್ಯತೆ

ಇಸ್ರೇಲ್ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿ Narendra Modi ಅವರು, ಇಸ್ರೇಲ್–ಭಾರತ ನಡುವಿನ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದ (Free Trade Agreement – FTA) ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಅಂತಿಮ ರೂಪ ಪಡೆಯಲಿದೆ ಎಂದು ವಿಶ್ವಾಸ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಟೆಲ್ ಅವೀವ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ಪ್ರಧಾನಿ Benjamin Netanyahu ಅವರೊಂದಿಗೆ ಜಂಟಿ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಅವರು, ಉಭಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಆರ್ಥಿಕ, ರಕ್ಷಣಾ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದರು. ಈ ಪ್ರವಾಸವು ಕೇವಲ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಭೇಟಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಭವಿಷ್ಯದ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಸಹಭಾಗಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಲವಾದ ನೆಲೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಘಟ್ಟವಾಗಿಯೂ ಕಾಣಲಾಗಿದೆ.

ಭಾರತ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳು ಕಳೆದ ಕೆಲವು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದು, ಇವು ರಾಜಕೀಯ, ರಕ್ಷಣಾ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಾರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳು ಹಾಗೂ ಸಹಕಾರದ ಹೊಸ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಉದಯಿಸುತ್ತಿವೆ. 1992ರಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಇಸ್ರೇಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ನಂತರದಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ವೃದ್ಧಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಜ್ರ ವ್ಯಾಪಾರವೇ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ರಕ್ಷಣಾ ಉಪಕರಣಗಳು, ನೀರಿನ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆ, ಆರೋಗ್ಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.

ಇಸ್ರೇಲ್ ತನ್ನ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಭಾರತವು ದೊಡ್ಡ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಪರಿಣಿತ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಹಾಗೂ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ಶಕ್ತಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಪೂರಕವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಹಕಾರಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಅವಕಾಶಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್‌ನ ನೀರಾವರಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಡ್ರಿಪ್ ಇರಿಗೇಶನ್ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಳೆ ಉತ್ಪಾದನಾ ತಂತ್ರಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಅಳವಡಿಕೆಯಾಗಿವೆ. ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಕೃಷಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮತಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ರೈತರಿಗೆ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪರಿಚಯಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ನಡುವೆ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದ (Free Trade Agreement – FTA) ಕುರಿತ ಚರ್ಚೆಗಳು ಕೂಡ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದರೆ ಎರಡು ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಸುಂಕಗಳ ಕಡಿತ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವರ್ಗಾವಣೆ ಹಾಗೂ ಹೂಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಇದು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಲಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ, ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ.

ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ಮತ್ತು ನವೋದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಭಾರತ–ಇಸ್ರೇಲ್ ಸಹಕಾರ ಹೊಸ ದಿಕ್ಕು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಇಸ್ರೇಲ್ ಅನ್ನು “ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ನೇಶನ್” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಕಂಪನಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲೂ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ಪರಿಸರ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ಉದ್ಯಮಿಗಳು, ಸಂಶೋಧಕರು ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿವೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆಗಳು, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಿನಿಮಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ನವೀನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಈ ಸಹಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆ, ಭಾರತ–ಇಸ್ರೇಲ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧಗಳು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಕೃಷಿ, ರಕ್ಷಣಾ ಮತ್ತು ನವೋದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರೆ ಎರಡು ದೇಶಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬಹುದು. ಪರಸ್ಪರ ವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಈ ಸಂಬಂಧಗಳು ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಲಿವೆ.

ಸಂಘರ್ಷದ ನಡುವೆಯೂ ಮಾನವೀಯತೆ ಕಾಪಾಡುವ ಸಂದೇಶ

ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ, ಜಗತ್ತಿನ ಹಲವೆಡೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಂಘರ್ಷಗಳ ನಡುವೆ ಮಾನವೀಯತೆ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. “ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಮಾನವೀಯತೆ ಬಲಿಯಾಗಬಾರದು” ಎಂಬ ಅವರ ಮಾತುಗಳು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿವೆ. ಭಾರತ ಸದಾ ಶಾಂತಿ, ಸಂವಾದ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರವೆಂದು ಅವರು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದರು. ಇಸ್ರೇಲ್‌ನಂತಹ ಸಂಕೀರ್ಣ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಬಲವಾದ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಮಹತ್ವದ್ದು ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು.

ಭಾರತ–ಇಸ್ರೇಲ್ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ

ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಭಾರತ ನಡುವೆ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಇದೀಗ ಅಂತಿಮ ಹಂತ ತಲುಪಿರುವುದಾಗಿ ಮೋದಿ ವಿಶ್ವಾಸ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಈ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದ ಜಾರಿಯಾದಲ್ಲಿ, ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ವಿನಿಮಯ ಸುಲಭಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಕೃಷಿ, ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಸೈಬರ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಔಷಧೋದ್ಯಮ, ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಜಲ ನಿರ್ವಹಣೆ, ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ—ಇತ್ಯಾದಿ ಅನೇಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿದೆ.

ಇಸ್ರೇಲ್ ತನ್ನ ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಭಾರತ ತನ್ನ ವಿಶಾಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಎರಡೂ ಶಕ್ತಿಗಳ ಸಮನ್ವಯವು ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹೊಸ ದಿಕ್ಕು ನೀಡಲಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಇಸ್ರೇಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿದ್ದು, ಇಸ್ರೇಲ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಉತ್ತೇಜನ ಸಿಗಲಿದೆ.

ಇಸ್ರೇಲ್ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಭಾಷಣ

ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ (Knesset) ನೀಡಿದ ಭಾಷಣ ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ತಮ್ಮ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ನಡುವಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದರು. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೌಲ್ಯಗಳು, ನವೀನತೆ, ಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ—ಈ ನಾಲ್ಕು ಮೂಲಭೂತ ಅಂಶಗಳು ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿರ ತಂದಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಈ ಭಾಷಣದ ಬಳಿಕ ಇಸ್ರೇಲ್‌ನ ಅನೇಕ ನಾಯಕರು ಹಾಗೂ ನಾಗರಿಕರು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದು, ನೆತನ್ಯಾಹು ಅವರು “ಇದು ಅದ್ಭುತ ಭೇಟಿ” ಎಂದು ಕೊಂಡಾಡಿದರು.

‘ಸ್ಪೀಕರ್ ಆಫ್ ದಿ ಕೆನೆಸೆಟ್ ಮೆಡಲ್’ ಗೌರವ

ಇಸ್ರೇಲ್ ಭೇಟಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಅವರಿಗೆ ‘ಸ್ಪೀಕರ್ ಆಫ್ ದಿ ಕೆನೆಸೆಟ್ ಮೆಡಲ್’ ಗೌರವ ಪ್ರದಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಬಳಿಕ, “ಈ ಗೌರವವನ್ನು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಸ್ನೇಹಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಇದು ಕೇವಲ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗೌರವವಲ್ಲ, ಎರಡು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಸ್ನೇಹದ ಪ್ರತೀಕ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.

‘ಐ ಲವ್ ಮೈ ಇಂಡಿಯಾ’ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸಂವೇದನೆ

ಪ್ರವಾಸದ ವೇಳೆ ವಿಶೇಷ ಚೇತನ ಕಲಾವಿದರು ‘ಐ ಲವ್ ಮೈ ಇಂಡಿಯಾ’ ಹಾಡಿನ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದು, ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಅವರನ್ನು ಭಾವುಕರನ್ನಾಗಿಸಿತು. ಈ ಕಲಾತ್ಮಕ ಪ್ರದರ್ಶನ ಭಾರತ–ಇಸ್ರೇಲ್ ನಡುವಿನ ಸ್ನೇಹದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ ಎಕ್ಸ್ (X) ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಮೋದಿ, “ಈ ಪ್ರದರ್ಶನ ಹೃದಯ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದೆ” ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ರಕ್ಷಣಾ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಹಕಾರ

ಭಾರತ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ನಡುವಿನ ರಕ್ಷಣಾ ಸಹಕಾರ ಈಗಾಗಲೇ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿದೆ. ಡ್ರೋನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಕ್ಷಿಪಣಿ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಸೈಬರ್ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಗುಪ್ತಚರ ಮಾಹಿತಿ ವಿನಿಮಯ—ಇತ್ಯಾದಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉಭಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಕೈಜೋಡಿಸಿವೆ. ಈ ಭೇಟಿ ವೇಳೆ ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಸಹಕಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಸುದೀರ್ಘ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ ಎಂದು ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.

ಇಸ್ರೇಲ್‌ನ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಭಾರತಕ್ಕೆ ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ‘ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಸಂಯುಕ್ತ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ವಿಚಾರವೂ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಖರೀದಿ–ಮಾರಾಟದ ಸಂಬಂಧವಲ್ಲ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಹ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದಾಗಿದೆ.

ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಜಲ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ

ಇಸ್ರೇಲ್ ತನ್ನ ಜಲ ನಿರ್ವಹಣಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಭಾರತದ ಅನೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಡ್ರಿಪ್ ಇರಿಗೇಶನ್, ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಬೀಜಗಳು, ನೀರಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆ—ಇತ್ಯಾದಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಭಾರತೀಯ ರೈತರಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ.

ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದ ಜಾರಿಯಾದರೆ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಸವಾಲು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಇಸ್ರೇಲ್‌ನ ಅನುಭವ ಮಹತ್ವದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಬಹುದು.

ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ಮತ್ತು ನವೀನತೆಯ ಸೇತುವೆ

ಇಸ್ರೇಲ್ ಅನ್ನು ‘ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ನೇಷನ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಹೊಸ ಉದ್ಯಮಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಭಾರತವೂ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಈ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ಸಹಕಾರ, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (R&D) ಒಪ್ಪಂದಗಳು, ಯುವ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು—ಇತ್ಯಾದಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಮುಂದುವರಿಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇದೆ.

2017ರ ಭೇಟಿಯಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗಿನ ಪಯಣ

ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ 2017ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಇಸ್ರೇಲ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು. ಆ ಭೇಟಿಯು ಐತಿಹಾಸಿಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಇಸ್ರೇಲ್ ನೆಲೆಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಇದೀಗ ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ನಡೆದ ಎರಡನೇ ಭೇಟಿ, ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ.

ಟೆಲ್ ಅವೀವ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ನೆತನ್ಯಾಹು ಅವರು ಮೋದಿ ಅವರನ್ನು ಆತ್ಮೀಯವಾಗಿ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದ ಕ್ಷಣವು ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ಸ್ನೇಹದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು. ಈ ದೃಶ್ಯವು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಮಿತ್ರತ್ವವನ್ನೇ ಅಲ್ಲ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ನೇಹವನ್ನೂ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಿತು.

ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ ಭವಿಷ್ಯ

ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಭಾರತ ನಡುವಿನ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರವು ಕಳೆದ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಐಟಿ, ಹಿರಿಮೆ (ಹೈಟೆಕ್), ವಜ್ರ ವ್ಯಾಪಾರ, ಔಷಧೋದ್ಯಮ—ಇತ್ಯಾದಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದ ಜಾರಿಯಾದರೆ, ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸುಂಕ ಕಡಿತ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶ ಸುಲಭಿಕೆ, ಹೂಡಿಕೆ ಭದ್ರತೆ—ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ದೊರೆಯಲಿವೆ.

ಭಾರತೀಯ ಯುವಕರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿದ್ದು, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಿನಿಮಯದಿಂದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ಸಿಗಲಿದೆ. ಇಸ್ರೇಲ್ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಭಾರತವು ದೊಡ್ಡ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಲಿದೆ.

ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್‌ ತೀರ್ಪಿನ ಬಳಿಕ ಟ್ರಂಪ್‌ನ ಹೊಸ ನಡೆ: ಜಾಗತಿಕ ಆಮದುಗಳ ಮೇಲೆ 10% ಸುಂಕ

ಮಾನವೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬಾಂಧವ್ಯ

ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಮಾನವೀಯ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳೂ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯಹೂದಿ ಸಮುದಾಯವು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇಸ್ರೇಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ನೆಲೆಸಿವೆ. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವಿನಿಮಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸಹಕಾರ—ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ಜನರ ನಡುವಿನ ಬಾಂಧವ್ಯ ಗಟ್ಟಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಸಮಾರೋಪ

ಇಸ್ರೇಲ್ ಪ್ರವಾಸದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ, ಭಾರತ–ಇಸ್ರೇಲ್ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಉತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ದಿಕ್ಕು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಶೀಘ್ರ ಅಂತಿಮ ರೂಪ ನೀಡುವ ವಿಶ್ವಾಸ, ರಕ್ಷಣಾ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಹಕಾರದ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡ—ಇವೆಲ್ಲವು ಈ ಪ್ರವಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂದೇಶಗಳಾಗಿವೆ.

ಉಭಯ ದೇಶಗಳು ತಮ್ಮ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಪೂರ್ಣ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡು ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಲಿಷ್ಠ ಸಹಭಾಗಿಗಳಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ನಡುವಿನ ಈ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯ, ಭವಿಷ್ಯದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪಯಣಕ್ಕೆ ದೃಢ ನೆಲೆಯನ್ನಾಗಲಿದೆ.